Wybór odpowiedniego wózka magazynowego to nie tylko kwestia parametrów technicznych czy ceny. To przede wszystkim decyzja wpływająca na bezpieczeństwo pracy, zgodność z przepisami i efektywność operacji magazynowych. Niezależnie od tego, czy inwestujesz w nowy sprzęt, czy rozważasz zakup wózka używanego, warto poznać kluczowe normy i certyfikaty, które powinien spełniać.
Certyfikaty, które mają znaczenie – czyli o czym mówi prawo
Kupując wózek magazynowy, warto znać nie tylko jego parametry, ale też podstawy prawne regulujące jego użytkowanie. W Polsce i całej Unii Europejskiej obowiązują przepisy, które mają zapewnić bezpieczeństwo i efektywność pracy przy użyciu maszyn takich jak wózki widłowe, ciągnikowe czy platformowe.
Najważniejszym aktem prawnym w tym zakresie jest:
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. wprowadzające do polskiego prawa Dyrektywę Maszynową 2006/42/WE.
Zgodnie z tą dyrektywą:
- Każdy producent, który chce wprowadzić wózek na rynek, musi zapewnić zgodność maszyny z wymaganiami bezpieczeństwa.
- Po spełnieniu warunków może wystawić deklarację zgodności i oznaczyć produkt znakiem CE.
- Znak CE to nie „naklejka” – to deklaracja producenta, że wózek spełnia wszystkie wymogi techniczne, sanitarne i użytkowe wymagane w UE.
Normy bezpieczeństwa dla wózków magazynowych – co warto znać?
Wózki magazynowe, mimo że często nie są tak skomplikowane jak maszyny dźwigowe, również podlegają normom konstrukcyjnym i eksploatacyjnym. Normy te określają wymagania dotyczące stabilności, układów jezdnych i bezpieczeństwa użytkowania.
Norma EN 1726-1 – bezpieczeństwo w konstrukcji i obsłudze
To jedna z głównych europejskich norm dotyczących wózków jezdniowych z napędem. Skupia się na konstrukcji i funkcjonowaniu sprzętu z perspektywy bezpieczeństwa użytkowania. Najważniejsze elementy, które reguluje, to:
- Stabilność wózka – zarówno podczas jazdy, jak i podnoszenia ładunku, co ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracy,
- Systemy sterowania i hamowania – muszą być niezawodne i dostępne dla operatora w każdej sytuacji,
Stanowisko operatora – musi być zaprojektowane z myślą o ergonomii i ochronie, aby zminimalizować zmęczenie oraz ryzyko wypadków.
Normy ISO – międzynarodowy standard bezpieczeństwa
Normy ISO (Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej) są uznawane na całym świecie i stanowią punkt odniesienia dla producentów i użytkowników wózków.
ISO 3691 – ogólne wymagania dla wózków jezdniowych
Norma ISO 3691 dotyczy szeroko pojętych wózków jezdniowych – również tych stosowanych w magazynach. Określa m.in.:
- minimalne wymagania dla bezpieczeństwa w ruchu,
- sygnalizację dźwiękową i wizualną,
- niezbędne osłony i zabezpieczenia dla operatora,
- procedury testowe w procesie produkcji.
ISO 2328 – bezpieczeństwo mocowań osprzętu
Wózki magazynowe z wymiennym osprzętem, np. z uchwytami na skrzynie, palety czy platformy, powinny spełniać normy zgodne z ISO 2328, która:
- reguluje sposób mocowania osprzętu do wózka,
- określa wymagania co do wytrzymałości i oznaczeń,
- zapewnia bezpieczeństwo operatora i towarów.
Dlaczego znajomość norm to nie tylko formalność?
W magazynie nie chodzi tylko o to, by sprzęt działał – chodzi o to, by działał bezpiecznie przez lata. Znajomość i stosowanie się do norm takich jak EN 1726-1 czy ISO 3691, 6055 i 2328 to nie tylko dowód profesjonalizmu, ale przede wszystkim sposób na:
- uniknięcie kosztownych awarii i wypadków,
- spełnienie wymogów UDT i BHP,
- zwiększenie efektywności operacji magazynowych.
Polskie Normy – ważne, choć formalnie dobrowolne
W Polsce funkcjonują również Polskie Normy, które nie są obowiązkowe, ale ich stosowanie oznacza, że sprzęt spełnia najwyższe standardy bezpieczeństwa i jakości. Producent, który odnosi się do tych norm w dokumentacji, pokazuje, że jego wózek:
- przeszedł dokładną ocenę ryzyka,
- jest dostosowany do warunków pracy w magazynach,
- spełnia wymogi m.in. w zakresie udźwigu, stabilności, systemów hamowania, a także ergonomii dla operatora wózka.
Co jeszcze warto wiedzieć?
- Znak CE jest wymagany prawnie – brak oznaczenia to brak prawa do użytkowania maszyny w magazynie.
- Deklaracje zgodności z Polskimi Normami to ważny atut – szczególnie podczas przetargów lub audytów BHP.
- Dokumentacja powinna zawierać też instrukcję obsługi, raporty z testów, dane producenta oraz oznaczenie typu i serii wózka.
W praktyce: jeśli Twój wózek magazynowy nie posiada CE lub deklaracji zgodności – nie możesz go legalnie użytkować. Co gorsza, w razie awarii lub wypadku, możesz nie otrzymać odszkodowania, a pracodawca odpowiada za naruszenie przepisów BHP.
Uprawnienia i kontrole – nie tylko dla operatora
Niektóre wózki magazynowe, szczególnie ciągnikowe lub platformowe z napędem, wymagają od operatora odpowiednich uprawnień UDT. Operator powinien:
- ukończyć kurs,
- zdać egzamin państwowy,
- posiadać ważne zaświadczenie kwalifikacyjne.
Dodatkowo:
- Każdy wózek magazynowy powinien przechodzić okresowe przeglądy techniczne,
- historia napraw i serwisów powinna być kompletna i udokumentowana,
- brak przeglądu = ryzyko przestoju, a nawet zakazu dalszego użytkowania sprzętu.
Kupujesz używany wózek widłowy? Sprawdź to dokładnie
Zakup używanego wózka to często sposób na oszczędność – pod warunkiem, że nie oszczędzasz na bezpieczeństwie. Przed podjęciem decyzji zwróć uwagę na:
- stan techniczny wideł, układu hydraulicznego, hamulców i opon,
- kompletność dokumentacji: naklejki, tabliczka znamionowa, ostrzeżenia, raporty z przeglądów,
- czy sprzęt posiada ważne certyfikaty i znak CE,
- historię użytkowania i ewentualnych awarii.
Ważne: tylko pełna dokumentacja i deklaracje zgodności z normami są gwarancją, że ubezpieczyciel pokryje ewentualne szkody, np. w przypadku kolizji lub awarii.
Dodatkowe certyfikaty – dla odnowionych i importowanych maszyn
Zakup odnowionego wózka magazynowego może być opłacalną opcją, zwłaszcza jeśli zależy Ci na sprawdzonym sprzęcie w niższej cenie. Ale tu nie wystarczy tylko rzut oka na stan wideł i opon. Maszyny po renowacji lub importowane z zagranicy muszą spełniać równie wysokie standardy bezpieczeństwa, co nowe. Ważne są tu certyfikaty LOLER i PUWER.
- LOLER (Lifting Operations and Lifting Equipment Regulations 1998) – reguluje wszelkie operacje związane z podnoszeniem ładunków. Certyfikat ten potwierdza, że wózek został sprawdzony pod kątem mechanizmów dźwigowych i może być bezpiecznie użytkowany.
- PUWER (Provision and Use of Work Equipment Regulations) – dotyczy stanu technicznego urządzeń roboczych. Maszyna z tym certyfikatem przeszła pełną ocenę ryzyka, sprawdzenie układu napędowego, hamulców i systemów sterowania.
Dodatkowo – niezależnie od kraju pochodzenia sprzętu – każdy wózek musi mieć europejski znak CE, który potwierdza zgodność z Dyrektywą 2006/42/WE. Brak tego oznaczenia oznacza brak legalności w obrocie i brak ochrony w razie wypadku. W praktyce: ubezpieczyciel nie wypłaci odszkodowania.
Dlaczego warto kupować z zaufanego źródła?
W LEMA dbamy o to, by każdy wózek magazynowy w naszej ofercie spełniał wszystkie obowiązujące normy. Zakup wózka magazynowego to inwestycja, która musi być przemyślana, nie tylko ze względu na efektywność operacyjną, ale przede wszystkim na bezpieczną pracę w Twoim magazynie.
Chcesz mieć pewność, że kupujesz sprzęt zgodny z normami, gotowy do pracy i bezpieczny? Sprawdź ofertę na lema-wozki.pl – wózki, które spełniają wszystkie wymagania.